Phế liệu nhựa không có lối thoát khủng hoảng toàn cầu

phế liệu nhựa

Phế liệu nhựa từ các nước Châu Âu, đặc biệt là Mỹ thay vì xuất khẩu sang Trung Quốc, thì một nửa lượng rác nhựa từ Mỹ đổ về Đông Nam Á. Điều này đã khiến các nước như Thái Lan, Malaysia và Việt Nam phải chật vật tìm cách xử lý “phế liệu nhựa” một cách bất khả kháng.

phế liệu nhựa

Khủng hoảng phế liệu nhựa toàn cầu

Theo nghiên cứu mới đây, việc Trung Quốc chính thức tuyên bố ngừng nhập khẩu phế liệu nhựa đã khiến Mỹ chuyển hướng tới các nước đang phát triển ở Đông Nam Á để tái chế.

Một dự án được điều tra của tổ chức Hòa bình Xanh có tên “Unearthed” phân tích dữ liệu của Cục Điều tra Dân số Mỹ và phát hiện: Trong khoảng 6 tháng vào đầu năm 2019, hơn một nửa số rác thải nhựa do Mỹ xuất khẩu được đưa tới Thái Lan, Malaysia và Việt Nam. Trong khi đó, năm ngoái, 70% lượng rác từ Mỹ được xuất tới Trung Quốc và Hong Kong.

Lệnh cấm nhập khẩu rác của Trung Quốc năm nay đã buộc các nước Châu Âu phải tìm cách khác để trút lượng phế liệu nhựa. Trung Quốc vốn là nhà nhập khẩu phế liệu lớn nhất thế giới trước đó. Những đất nước có nền kinh tế hùng mạnh như Mỹ, Anh, Đức, Nhật và Mexico nằm trong số những nước xuất khẩu nhựa phế liệu đến Trung Quốc nhiều nhất.

phế liệu nhựa

>>> Xem thêm: Nhập khẩu phế liệu nhựa để tái chế có đúng đắn?

Unearthed đã nói gì?

Theo các nhà hoạt động, bản phân tích của Unearthed cho thấy Mỹ lợi dụng các nước đang phát triển, những nước chưa có khung quy định về xử lý rác nhựa một cách thân thiện với môi trường.

“Thay vì tự chịu trách nhiệm cho rác do chính họ thải ra, các công ty Mỹ lợi dụng những quốc gia đang phát triển nhằm bảo vệ bản thân”, John Hocevar, giám đốc chiến dịch Oceans của tổ chức Hòa bình Xanh Mỹ, nhận định.

Theo ông Hocevar, rác thải, trong đó có rác tái chế của các hộ gia đình, gồm chai nhựa dùng một lần, túi nylon và màng bọc thực phẩm. Tuy nhiên, chúng có thể chứa những chất độc hại.

“Vấn đề của Mỹ và các nước phát triển là họ thường sản xuất ra các vật liệu độc hại mà họ không thể và cũng sẽ không tự giải quyết”, Guardian dẫn lời chuyên gia.

phế liệu nhựa

>>> Xem thêm: Phế liệu nhựa nhập khẩu vô tội vạ bị siết chặt

Lý do phơi bày khủng hoảng phế liệu nhựa:

Ông Hocevar cho rằng quyết định ngừng nhập rác của Trung Quốc đã phơi bày quy mô của cuộc khủng hoảng rác nhựa toàn cầu – “đó là chúng ta đang tạo ra lượng nhựa khổng lồ mà không biết phải xử lý ra sao”.

“Khi bỏ rác nhựa vào thùng rác, người bình thường sẽ nghĩ chúng được tái chế chứ không phải chuyển tới Trung Quốc hay bây giờ là Đông Nam Á, nơi chúng được đốt hoặc chôn lấp tại các bãi thu gom”, ông nêu rõ.

Dữ liệu do Unearthed thu thập cho thấy trong nửa đầu năm 2018, lượng xuất khẩu rác nhựa của Mỹ giảm 1/3 so với năm 2017, từ 949.789 tấn xuống 666.780 tấn. Lượng xuất khẩu tới Trung Quốc giảm 92%, số liệu tương ứng với Hong Kong giảm 77%.

Trong khi đó, rác nhựa Thái Lan nhập khẩu từ Mỹ tăng mạnh 2.000% trong năm nay, đạt 91.505 tấn. Lượng phế liệu nhựa từ Mỹ tới Malaysia và Việt Nam lần lượt tăng 273% tới 157.299 tấn, và 46% lên 71.220 tấn. Số phế liệu Mỹ xuất khẩu tới Thổ Nhĩ Kỳ và Hàn Quốc cũng tăng đáng kể trong cùng kỳ.

phế liệu nhựa

>>> Xem thêm: Phế liệu hay rác bị ASEAN quyết trả lại?

Đông Nam Á chật vật xử lý

Theo hàng loạt thống kê và báo cáo, nhiều quốc gia tại Đông Nam Á đang phải loay hoay tìm cách xử lý và kiểm soát “phế liệu nhựa” chuyển hướng vào khu vực sau khi Trung Quốc đưa ra lệnh nghiêm cấm cửa phế liệu nước ngoài.

“Khi lượng nhập khẩu tăng, chúng ta thấy các nước bắt đầu phản ứng. Điều chính yếu cuối cùng là phải giảm rác thải từ nguồn”, ông Hocevar nói.

Tại Thái Lan, cái chết của con cá voi hoa tiêu nuốt 80 túi nylon hồi tháng 6 báo động ảnh hưởng tiêu cực của rác nhựa trên biển. Theo truyền thông địa phương, chính phủ Thái Lan đang cân nhắc cấm tất cả các loại phế liệu nhập khẩu sau khi phát hiện hoạt động bất thường tại các cơ sở tái chế.

Vào tháng 5, Việt Nam tạm dừng nhập khẩu rác nhựa sau khi hai bến cảng ngập tràn phế liệu chuyển hướng từ Trung Quốc.

Tháng 7, Malaysia cũng thu hồi giấy phép nhập khẩu một số loại nhựa của 114 nhà máy sau khi các cơ sở tái chế ở Banting, phía tây nam Kuala Lumpur, buộc phải đóng cửa do phàn nàn từ người dân về tình trạng ô nhiễm không khí và nước.

phế liệu nhựa

Phía các nước Châu Âu đã nói gì?

Daniel Hoornweg, phó giáo sư thuộc khoa hệ thống năng lượng và khoa học hạt nhân tại Viện Công nghệ Đại học Ontario. Nói về sự gia tăng của rác thải từ các đất nước đến từ Châu Âu tới Đông Nam Á như sau: “Đúng là nó giống như cơ hội trục lợi. Tôi đoán qua thời gian, các nước sẽ bắt đầu thắt chặt nhập khẩu và xử lý rác thải”.

“Người Canada, Mỹ và châu Âu phải nhận ra rằng đây là vấn đề lớn hơn việc nói không với túi nylon ở quầy thanh toán. Việc này đòi hỏi xem xét lại toàn bộ nền kinh tế về căn bản để có những thay đổi cần thiết”, ông Hoornweg cảnh báo.

“Điều thú vị là những thứ Mỹ chuyển đi, như nhựa tái chế, cuối cùng lại quay về Mỹ và được bán dưới dạng các đồ chơi bằng nhựa trong siêu thị”, ông nói thêm.

Dẫu vậy, Adina Renee Adler, giám đốc về các vấn đề quốc tế tại Viện Công nghiệp Tái chế Phế Liệu, cho biết ngành phế liệu của Mỹ “ đây không phải là việc làm đang trút rác thải lên các đất nước tại Đông Nam Á” với lý do thị trường vật liệu tại đây vốn hợp pháp.

“Chúng tôi nói rằng vật liệu tái chế và phế liệu được mua, không phải được bán”, bà Adler nêu rõ.

Theo bà, những lệnh cấm tạm thời và nhiều vấn đề khác tại các quốc gia Đông Nam Á bắt nguồn từ việc những công ty bất chính chuyển hướng từ Trung Quốc và hoạt động bất hợp pháp, thiếu kiểm soát.

“Các chính phủ nói rằng cảng của họ đang quá tải. Nhưng chúng tôi hy vọng lệnh cấm chỉ là tạm thời bởi đây là thương mại hợp pháp”, bà Adler nói, cho biết thêm thị trường xử lý rác nhựa ở Mỹ và Canada đang tiếp tục tăng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *