Ô nhiễm nguồn nước – Nguyên nhân, hậu quả và cách khắc phục

o-nhiem-moi-truong-nuoc-2

Hiện nay, nước là một thành phần không thể thiếu trong mọi cơ thể sống cũng như trên diện tích bề mặt Trái Đất. Tuy nhiên, việc ô nhiễm môi trường nước đã trở thành vấn đề đặc biệt nghiêm trọng không chỉ ở các nước phát triển mà còn với những nước đang phát triển vì việc bảo vệ nguồn nước chưa được ưu tiên đúng mức. Vậy ô nhiễm nguồn nước là gì? Và những hậu quả, biện pháp khắc phục như thế nào? Hãy cùng Phế liệu Tuấn Lộc tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Ô nhiễm môi trường nước là gì?

Ô nhiễm nước là hiện tượng nguồn nước đã bị nhiễm các chất lạ hoặc hóa chất gây ra nhiều bất lợi cho sức khỏe con người, động vật hoặc thực vật.

o-nhiem-moi-truong-nuoc-1
Ô nhiễm môi trường nước hiện nay là một trong những vấn đề quan trọng của toàn cầu

Thực trạng ô nhiễm nước thường xảy ra khi các chất độc hại như phân bón, thuốc trừ sâu,… xâm nhập vào các vùng như ao, hồ, sông, đại dương và có thể hòa tan hoặc đọng lại trong nước. Những chất ô nhiễm này bao gồm: phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, chất thải từ chế biến thực phẩm hay các chất thải hóa học từ các ngành công nghiệp như thùy ngân, chì và các kim loại nặng khác.

Thực trạng ô nhiễm môi trường nước hiện nay

Có lẽ không ít người dân vẫn chưa quên được vụ nhiễm dầu tại sông Đà gần đây khiến nguồn nước sinh hoạt nhiều nơi tại Hà Nội bị ảnh hưởng nặng nề, hay cả thảm họa trên sông Thị Vải năm 2009 do nhà máy sản xuất Vedan đã thải ra môi trường nước khiến nhiều tôm cá trôi nổi, chết hàng loạt trên mặt nước,..

Theo Unicef – Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc cho biết, hiện nay tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại Việt Nam đang đứng Top 5 chỉ sau Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Philippines và có số lượng rác đổ ra biển, ra sông nhiều nhất.

Ở Việt Nam, đã có hàng trăm các đơn vị sản xuất lớn nhỏ tại khu công nghiệp thải trực tiếp hàng tấn nước thải, rác thải chưa qua xử lý vào các đường ống.

o-nhiem-moi-truong-nuoc-2
Các chất thải chưa qua xử lý làm ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Tại thành phố, các bao bì, rác thải nhựa được vứt ngổn ngang làm tắc đường cống khiến nước không thoát được khi mỗi trận mưa đến. Tại những con sông cũng đen kịt, bốc mùi hôi thối vì rác thải.

Tại nông thôn vì điều kiện sinh hoạt còn nhiều khó khăn, lạc hậu nên các chất thải sinh hoạt lẫn gia súc, gia cầm chưa qua xử lý đều ngấm xuống các mạch nước ngầm và nếu những mạch nước ngầm này không được xử lý kịp thời thì khả năng con người và động vật mắc các bệnh do nguồn nước gây ra là rất lớn.

Bên cạnh đó, việc lạm dụng phân bón hữu cơ và các chất bảo vệ thực vật trong nông nghiệp dẫn đến các kênh mương, ao hồ bị ô nhiễm làm ảnh hưởng đến sức khỏe và giảm sức đề kháng của con người.

Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước

Những yếu tố khách quan hoặc chủ quan đều có thể ảnh hưởng tới nguồn nước sinh hoạt. Dưới đây là những tác nhân gây ô nhiễm môi trường nước phổ biến nhất.

Ô nhiễm tự nhiên

Lũ lụt, mưa bão, hạn hán,… cũng là những tác nhân gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường nước trên Trái Đất.

Song song với những tác nhân đó thì hiện tượng động thực vật chết cũng gây ảnh hưởng rất lớn đến nguồn nước trong tự nhiên. Cụ thể như nguồn nước ngầm, sông, suối và ngay cả nước biển đều bị ảnh hưởng. Có thể nói đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nguồn nước ô nhiễm nặng nhất mà chúng tôi muốn nhấn mạnh đến các bạn.

Nguồn nước bị ô nhiễm do quá trình gia tăng dân số

Sự bùng nổ dân số hiện nay đã trở thành nguyên nhân khiến nguồn nước bị ô nhiễm. Khi số lượng trẻ em sinh ra càng nhiều thì dân số trên trái đất cũng tăng vọt và kéo theo nhiều hệ lụy liên quan đến nhu cầu sinh hoạt, ăn uống, đi lại, sản xuất công nghiệp,…

Bởi tất cả các hoạt động trong đời sống đều liên quan đến nước. Do đó, cùng với một loạt tác động về các hoạt động phát triển đã ảnh hưởng rất lớn đến môi trường tự nhiên nói chung và môi trường nước nói riêng.

Ô nhiễm từ rác thải y tế

Tại Việt Nam, các con số thống kê cho thấy đa số các bệnh viện và trạm y tế hiện nay đều chưa có được hệ thống xử lý nước thải đạt yêu cầu.

o-nhiem-moi-truong-nuoc-3
Rác thải y tế

Hãy tưởng tượng rằng, với số lượng bệnh nhân rất lớn được tiếp nhận tại các bệnh viện cùng với các biện pháp khám chữa bệnh và dịch vụ y tế. Nếu các cơ sở này không có phương pháp xử lý rác thải đúng cách thì quả là một mối nguy hiểm đối với môi trường.

Ô nhiễm do rác thải sinh hoạt

Hiện nay, các phương tiện thông tin đại chúng ngày càng đề cập nhiều vấn đề liên quan đến rác thải nhựa trong đời sống và sinh hoạt. Vấn nạn này đã và đang không ngừng gây ô nhiễm đến nguồn nước nghiêm trọng. Vậy do đâu mà rác thải nhựa lại xuất hiện? Chính là do lối sống, thói quen tiêu thụ quá nhiều đồ nhựa, hộp xốp của con người.

Nhận thức được việc sử dụng đồ nhựa là mối đe dọa đến hệ sinh thái môi trường. Vì vậy những năm trở lại đây, nhiều người dân đã có ý thức hơn trong việc sử dụng hộp xốp, hộp nhựa thay thế bằng những sản phẩm thân thiện với môi trường như hộp giấy, túi giấy,… giúp sức khỏe cộng đồng được đề cao hơn bao giờ hết.

Hậu quả của ô nhiễm nguồn nước

Hậu quả của ô nhiễm môi trường nước đến sức khỏe con người và động vật

Hiện nay, tỷ lệ người dân sống quanh khu vực bị ô nhiễm mắc bệnh cấp và mãn tính như viêm da, tiêu chảy, ung thư,… ngày càng gia tăng. Ngoài ra, ô nhiễm nước còn gây nhiều tổn thất lớn cho các ngành sản xuất kinh doanh và nông nghiệp, đặc biệt là những nơi nuôi trồng thủy hải sản.

o-nhiem-moi-truong-nuoc-4
Ô nhiễm nguồn nước gây nhiều tác động xấu đến con người và sinh vật

Bên cạnh đó, các chất ô nhiễm từ nước thải thường làm cho các loài thủy sinh hay sinh vật trên cạn mắc phải bệnh truyền nhiễm thông qua nước uống. Ngoài ra, nước bị ô nhiễm bởi vi sinh vật là một vấn đề lớn đối với các nước đang phát triển, các bệnh dịch tả, sốt hay thương hàn là những nguyên nhân chính khiến nhiều trẻ sơ sinh bị tử vong.

Kim loại nặng từ quá trình sản xuất công nghiệp có thể tích lũy tại các hồ hay sông gần đó, chúng có thể gây hại đến các loài sinh vật và động vật có vỏ, sau đó là cho những người ăn chúng. Những kim loại nặng này còn có thể làm chậm đi quá trình phát triển, ức chế hệ miễn dịch hoặc ngộ độc cấp tính.

Hậu quả của ô nhiễm nước đối với thực vật

Việc sử dụng quá nhiều phân bón hóa học, các chất bảo vệ thực vật trong quá trình sản xuất nông nghiệp cũng là nguyên nhân dẫn đến nguồn nước bị ô nhiễm. Nếu việc này cứ kéo dài như kéo dài như thế, tình trạng cây trồng sẽ không thể phát triển, thậm chí có thể bị chết hàng loạt gây nhiều thiệt hại về kinh tế cho người nông dân.

Hậu quả ô nhiễm nguồn nước đối với nền kinh tế

Nguồn nước bị ô nhiễm cũng gây ra nhiều tổn hại cho nền kinh tế vì nó cần nhiều chi phí để ngăn ngừa và xử lý tình trạng ô nhiễm. Các chất thải nếu không được xử lý kịp thời sẽ không dễ bị phân hủy mà còn tích tụ và chảy vào các đại dương.

Các biện pháp khắc phục vấn đề ô nhiễm môi trường nước

Xử lý nước thải sinh hoạt đúng cách, hợp vệ sinh

Đầu tiên, chúng ta cần chuẩn bị những vật dụng chứa rác đủ lớn và có nắp đậy kín để có thể chứa được tất cả rác thải sinh hoạt trong một ngày, nhất là những nơi công cộng, khu tập thể. Bên cạnh đó, người dân cũng cần có những biện pháp xử lý nước thải đúng cách, hợp vệ sinh để nguồn nước không bị ô nhiễm.

Tiết kiệm nguồn nước

Tránh trường hợp nguồn nước bị cạn kiệt thì chúng ta nên giảm sự lãng phí bằng những cách thiết thực như: tắt vòi nước khi đang đánh răng, cải tạo và bảo dưỡng đường ống dẫn nước thường xuyên nhằm chống rò rỉ và thất thoát nước.

Nâng cao ý thức, trách nhiệm người dân trong việc bảo vệ nguồn nước sạch

o-nhiem-moi-truong-nuoc-5
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm người dân bảo vệ nguồn nước

Đây được xem là biện pháp quan trọng nhất để nguồn nước có thể thoát khỏi nguy cơ bị ô nhiễm. Chỉ cần mỗi người dân tự nâng cao ý thức và trách nhiệm của bản thân thì chúng ta sẽ có được một cộng đồng tốt. Có thể bắt đầu từ những công việc nhỏ hàng ngày như: Không xả rác xuống sông, hồ; vứt rác thải đúng nơi quy định và sử dụng thuốc hóa học với hàm lượng đúng theo hướng dẫn.,…

Kết luận

Trên đây là những nguyên nhân, hậu quả và biện pháp khắc phục để chống ô nhiễm môi trường nước hiệu quả. Tuy nhiên, để xử lý được tình trạng nguồn nước bị nhiễm và bảo vệ nguồn nước sạch là một điều không dễ thực hiện trong ngày một ngày hai mà còn cần có sự chung tay của cả cộng đồng.