Ô nhiễm môi trường đất – Nguyên nhân, hậu quả và biện pháp

o-nhiem-moi-truong-dat-1

Ô nhiễm môi trường luôn là chủ đề “nóng” trên các mặt trận truyền thông được xã hội quan tâm, đặc biệt là ô nhiễm môi trường đất. Tình trạng đất bị ô nhiễm đang ngày càng nặng nề kéo theo đó là những hệ lụy gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống con người và hệ sinh thái tự nhiên. Hãy cùng Phế liệu Tuấn Lộc tìm hiểu bài viết dưới đây để biết được những nguyên nhân, hậu quả và biện pháp xử lý thực trạng ô nhiễm môi trường đất này nhé!

Ô nhiễm môi trường đất là gì?

Ô nhiễm đất là hiện tượng mặt đất xuất hiện xenobiotic độc hại, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe của con người và động vật. Các chất độc hại này hầu hết được hình thành trong quá trình sản xuất công và nông nghiệp.

o-nhiem-moi-truong-dat-1
Ô nhiễm môi trường đất đang là vấn đề “nóng” trên toàn cầu

Mức độ ô nhiễm đất phụ thuộc nhiều vào mức độ công nghiệp hóa của nước ta và mức độ sử dụng hóa chất như phân bón, thuốc trừ sâu,… trong nông nghiệp.

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất hiện nay

Hiện nay, thực trạng ô nhiễm môi trường đất không chỉ diễn ra tại các vùng nông thôn mà còn ở các thành phố lớn. Theo thống kê, đã có hơn 3,3 triệu ha đất chưa được đưa vào sử dụng trong nông nghiệp đang dần bị suy thoái cũng như ô nhiễm rất nặng nề.

o-nhiem-moi-truong-dat-2
Tình trạng ô nhiễm đất hiện nay

Điển hình cho thực trạng này chính ra đất bị khô cằn, có màu xám hoặc đỏ không đồng đều, sủi bọt trắng. Tình trạng ô nhiễm đất khác biệt đều phụ thuộc vào độ ô nhiễm.

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất

Các nguyên nhân gây nên ô nhiễm môi trường đất được xác nhận chủ yếu từ:

Tro than

Tro than là quá trình phát sinh trong hoạt động của ngành công nghiệp như làm quặng hoặc sử dụng trong các khu thương mại, khu dân cư để sưởi ấm. 

Được biết, trong than tự nhiên có 2 thành phần chính đó là kẽm và chì. Khi bị đốt cháy, các kim loại này không bị phân hủy mà sẽ tồn tại ở dạng tro than. Đặc biệt, trong tro than còn chứa các chất như benzo anthracene, benzo fluoranthene, polynuclear aromatic hydrocarbons,… là chất gây ung thư. 

Nước thải

o-nhiem-moi-truong-dat-3
Chất thải sinh hoạt cũng là nguyên nhân khiến môi trường đất và nước bị ô nhiễm

Chất thải rắn sinh học (hay còn gọi là bùn thải) là sản phẩm phụ thu được khi xử lý. Trong loại bùn thải này có chứa nhiều chất gây ô nhiễm như thuốc trừ sâu, kim loại nặng,… Vì thế, chúng ta cần kiểm soát lượng nước thải ra môi trường để tránh việc môi trường đất và nước bị ô nhiễm do lượng kim loại nặng gây ra.

Thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu

o-nhiem-moi-truong-dat-4
Thuốc diệt cỏ, trừ sâu

Hóa chất thường được người nông dân sử dụng nhiều trong nông nghiệp đó chính là thuốc trừ sâu, phân bón, thuốc diệt cỏ,… Những loại thuốc này đem đến hiệu quả cao trong việc diệt trừ sâu bệnh cho hoa màu nhưng nếu dùng quá liều lượng sẽ ngấm vào đất gây ô nhiễm môi trường, bên cạnh đó còn tạo độc tính trong cơ thể người và động vật.

Do tự nhiên

Ô nhiễm môi trường đất trong tự nhiên thường được kể đến như:

o-nhiem-moi-truong-dat-5
Ô nhiễm môi trường đất do tự nhiên

Đất bị nhiễm mặn: Do lượng muối từ nước biển hay các mỏ thấm vào đất gây hạn sinh lý cho hệ sinh thái.

Đất nhiễm phèn: Là đất chứa nhiều Sunfat và độ pH thấp trao đổi và đệm lẫn nhau khiến môi trường đất bị phá vỡ, gây hại cho sinh vật sống.

Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất

Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất gây nên nhiều hệ lụy vô cùng nghiệp đến tự nhiên và con người như:

Gây ảnh hưởng đến sức khỏe

Ô nhiễm đất đã gây trực tiếp đến sức khỏe con người thông qua lượng đất bốc hơi khi con người hít thở. Sau đó, chất độc hại đó sẽ thấm sâu vào đất và len lỏi đến mạch nước ngầm.

o-nhiem-moi-truong-dat-6
Những hệ lụy nghiêm trọng khi đất bị ô nhiễm

Tùy thuộc vào loại chất ô nhiễm khác biệt mà gây nguy hại cho con người như:

  • Ung thư do thường xuyên tiếp xúc với xăng dầu, crom, chì.
  • Tiếp xúc lâu ngày với Benzen có thể gây nên bệnh bạch cầu.
  • PCBs và Cyclodienes khiến gan bị nhiễm độc.
  • Carbonates và Organophosphates gây nên hiện tượng tắc nghẽn thần kinh.
  • Cyclodienes và thủy ngân là 2 thủ phạm gây tổn thương đến thận của bạn.
  • Và một số loại chất độc khác gây nên chứng buồn nôn, đau đầu, phát ban, mệt mỏi,… thậm chí là tử vong.

Ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Môi trường đất bị ô nhiễm cũng ảnh hưởng rất nhiều đến hệ sinh thái, chúng khiến động vật chân đốt và sinh vật đặc hữu có sự chuyển hóa qua lại và làm mất đi chuỗi thức ăn chính, ảnh hưởng đến động vật ăn thịt và cả con người. Ngoài ra, ô nhiễm môi trường đất còn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của thực vật khiến đất bị thoái hóa, cằn cỗi, giảm năng suất cây trồng.

Gây tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp

o-nhiem-moi-truong-dat-7
Ô nhiễm đất làm nhiều người dân bị tổn thất

Đất bị ô nhiễm hay thoái hóa ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động trong sản xuất nghiệp. Chúng khiến cây cối thiếu hụt dinh dưỡng, chậm lớn, mùa màng thất bát.

Các biện pháp bảo vệ môi trường đất

Dưới đây là một số biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường hiệu quả nhất mà bạn có thể áp dụng.

Giảm mức độ sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học

Việc sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu trong nông nghiệp là cần thiết để thúc đẩy quá trình phát triển của cây trồng và diệt trừ các động vật gây hại. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức liều lượng sẽ gây ô nhiễm môi trường đất.

Để ngăn ngừa và hạn chế tình trạng này, chúng ta có thể sử dụng phân hữu cơ sinh học để thay để cho phân bón hóa học. Bên cạnh đó, sử dụng các loài cây thiên địch với côn trùng, sâu bọ thay thế thuốc trừ sâu để bảo vệ tự nhiên, mùa màng và không gây ô nhiễm môi trường sống.

Xử lý chất thải rắn đúng cách

Chất thải rắn từ các hoạt động công, nông nghiệp hay trong sinh hoạt làm gia tăng nhiều mức độc hại trong lòng đất. Vì vậy, chúng ta cần có những biện pháp khắc phục và thay đổi độ pH hợp lý trước khi tiến hành xử lý hoặc chôn lấp theo nhiều cách thức khác nhau.

Phủ xanh đồi trọc, phục hồi rừng

o-nhiem-moi-truong-dat-8
Phủ xanh đồi trọc, chống xói mòn thảm thực vật

Rừng có vai trò rất lớn giúp cho đất không bị rửa trôi, xói mòn và còn giữ lại được nhiều chất dinh dưỡng. Vì thế, chúng ta hãy cùng nhau chung tay làm những việc nhỏ nhất bắt đầu từ việc trồng cây, phủ xanh đồi trọc, chống cháy rừng,…

Tiết kiệm tài nguyên

o-nhiem-moi-truong-dat-9
Sử dụng nguồn tài nguyên hợp lý giúp môi trường sống thoát khỏi nguy cơ bị ô nhiễm

Tiết kiệm tài nguyên cũng là một cách giúp Trái Đất thoát khỏi nguy cơ ô nhiễm. Khi bạn tiết kiệm tài nguyên bằng cách sử dụng hợp lý nguồn xăng, dầu là bạn đã giảm được lượng rác thải ra môi trường.  

Trên đây là những thông tin chi tiết về thực trạng ô nhiễm môi trường đất, nguyên nhân, hậu quả và cách khắc phục mà chúng tôi đã tìm hiểu và gửi đến cho các bạn. Hy vọng, bài viết này sẽ cung cấp được nhiều điều hữu ích cho bạn. Trân trọng!